“Hosi i mani?” by Siya Phangeni

“Hosi i mani?”

by Siya Phangeni

Khale ka khaleni…

Loko ehosi masiku ya yona ya ku hetelela emisaveni ya tshunerile, a yi nhlata enchumu lowu a vu vitiwa endzala ya vuhosi, kutani yi mintisiwa n’wanakwe ku n’wu hlungwa vukosi. Kambe la ka Mhandzi swilu a swi fambisanga swona ku sukela eka Mhandzi wa vumbirhi. Nyimpi leyi yi vange hi mkhegula N’waChavani hi ku vava ka mbilu yakwe.

N’waChavani, a ri ni majaha ya mbirhi, ku nga Xaniseka na Mafemani, ni vanhwana va mune. Hikuya hi xintu nganakana Xaniseka a ku fane kuve yena ehosi ya muganga wa ka Mhandzi, endzhaku ka tata wa yena. Emhaka ya kona hi leyi….

Xaniseka a teke etsungeni wa tiko akelani ra ka vona enganakati ya Hosi Matsena loyi a vitaniwa Mamayila. Mamayila a ku ri munhu wa mbilu ya lunya, rivengo, ni makwanga. Xaniseka ni nsati wakwe Mamayila a va vona Mhandzi se a kurile na swona se a va khomeleta ku tshama exitulwini xa vuhosi. Mamayila i kuceteli nuna wakwe ku susumeta B’ava wakwe emisaveni hi chefu leswaku a ta kota ku tshama exitulwini. Kungu ra vona ra ku dlidlimbeta mkhalabya emisaveni ri tirhile, kambe swilu swi vuye swi nga endlisi swona leswi vona a va swi hleketise swona. N’waChavani hi rin’wani ra masiku endzhaku ka nkosi u va twile va karhi va vulavula nuna na nsati hi ku pasa ka kungu ra vona…

Ku na xilu xin’we hi rifu ni xi tivaku xa ku hambi ro teka munhu a dzuharile kanjhani, eka varhandzi va yena timbilu ti ta vava. N’waChavani, mbilu ya yena yi vavile swinene kambe a nga zanga a va vutisa, u yimele siku leri a ku fane ku gajiwa Hosi hi rona a ta yimisa misava ya Xaniseka hi nhloko.

Siku ri fikini ra ku gaja Hosi, Tihosi ta miganga ya le kusuhi a ti humile ku ta gaja Hosi Mhandzi wa vunharhu, Xaniseka. Hi loko mkhegula N’waChavani a yimisa ntirho a hlaya leswaku Xaniseka a hi n’wana wa Mhandzi, kova n’wana wa le cumeni.

I mani a nga kaneta mkhegula, n’wana u tiva hi mana wakwe?

Author: Siya Phangeni
“… voko ro suleka.”

“Keep exploring, keep learning, and let the language guide you.“

Avuxeni 𝄃𝄃𝄂𝄂𝄀𝄁𝄃𝄂𝄂𝄃 ☀️